|
Yatırımların ve İstihdamın
Teşviki Genel Tebliği (Seri No: 2)
5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda 12/5/2005
tarihli ve
5350 sayılı Kanunla¹ yapılan değişiklik
sonrasında, gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına yönelik
açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1.Gelir
Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı İller
5084 sayılı
Kanunun ikinci maddesinde 5350 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonrası
gelir vergisi stopajı teşviki açısından kapsama; Devlet İstatistik Enstitüsü
Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi
hâsıla tutarı, 1500 ABD Doları veya daha az olan iller ile bu iller dışında
kalan ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca 2003 yılı için belirlenen
sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre endeks değeri eksi olan iller
girmektedir.
Devlet
İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına
GSYİH tutarları dikkate alındığında kapsama aşağıdaki iller girmektedir.
|
İl |
Fert
Başına GSYİH($) |
İl |
Fert
Başına GSYİH($) |
İl |
Fert
Başına GSYİH($) |
|
Kırşehir |
1488 |
Osmaniye |
1157 |
Adıyaman |
918 |
|
Sinop |
1459 |
Düzce |
1142 |
Kars |
886 |
|
Giresun |
1443 |
Çankırı |
1136 |
Van |
859 |
|
Amasya |
1439 |
Siirt |
1111 |
Iğdır |
855 |
|
Uşak |
1436 |
Gümüşhane |
1075 |
Yozgat |
852 |
|
Malatya |
1417 |
Ordu |
1064 |
Ardahan |
842 |
|
Sivas |
1399 |
Erzurum |
1061 |
Hakkari |
836 |
|
Tokat |
1370 |
Bartın |
1061 |
Bingöl |
795 |
|
Diyarbakır |
1313 |
Bayburt |
1017 |
Bitlis |
646 |
|
Afyonkarahisar |
1263 |
Şanlıurfa |
1008 |
Şırnak |
638 |
|
Batman |
1216 |
Mardin |
983 |
Muş |
578 |
|
Erzincan |
1158 |
Aksaray |
966 |
Ağrı |
568 |
Yukarıda
belirtilen illerin yanı sıra Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığınca 2003
yılı için belirlenen sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre endeks
değeri eksi olan aşağıda belirtilen iller de, 1/4/2005 tarihi itibariyle
kapsama girmektedir.
|
İl |
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi |
İl |
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi |
İl |
Sosyo-Ekonomik
Gelişmişlik Endeksi |
|
Kilis |
-0,41175 |
Çorum |
-0,32761 |
Elazığ |
-0,10131 |
|
Tunceli |
-0,40003 |
Artvin |
-0,26018 |
Karaman |
-0,09852 |
|
Kastamonu |
-0,37558 |
Kütahya |
-0,20684 |
Nevşehir |
-0,07483 |
|
Niğde |
-0,35582 |
Trabzon |
-0,18582 |
|
|
|
Kahramanmaraş |
-0,34968 |
Rize |
-0,17840 |
|
|
2001 yılı
sonrasında illerin fert başına GSYİH tutarlarının ve 2003 yılı sonrasında
illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeks değerlerinin değişmesi kapsamda
bir değişiklik yaratmayacaktır.
2.
Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler
5350 sayılı
Kanunla 5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yapılan değişiklik sonrasında,
gelir vergisi stopajı teşvikinden bir önceki bölümde belirtilen illerde;
- 1/4/2005
tarihinden itibaren yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri, en az otuz işçi çalıştırmaları koşuluyla, yarattıkları
istihdam,
- 1/4/2005
tarihinden önce faaliyette bulunan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri,
işçi sayısını en az yüzde yirmi oranında artırmaları ve çalıştırılan toplam
işçi sayısının asgari otuz kişiye ulaşması halinde, yarattıkları ek istihdam
(yeni işe alınan işçiler ile mevcut işçilerden artırdıkları işçi sayısının
iki katı kadar işçi ile ilgili olarak),
ölçüsünde
yararlanırlar. (Gelir vergisi stopajı teşvikinden 1/4/2005 tarihinden önce
yararlanmaya başlamış olanlar eski hüküm çerçevesinde, teşviklerden
yararlanmaya devam edeceklerdir. Bu konuya ilişkin açıklama Tebliğin 7.1.
bölümünde yer almaktadır.)
Uygulamadan
sadece gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olanlar yararlanacaktır.
Dolayısıyla, gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayanlar bu teşvikten
yararlanamayacaktır.
Kamu kurum ve
kuruluşlarına ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi olması
koşuluyla bu teşvikten yararlanacaktır.
Teşvikin
uygulanmasında faaliyet konusu ile tam veya dar mükellefiyet esasında
vergilendirilmenin bir önemi bulunmamaktadır.
2886 sayılı
Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu veya uluslararası
anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım işlerinin
gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler ile ilgili olarak yaratılan
istihdam artışları nedeniyle gelir vergisi stopajı teşviki
uygulanmayacaktır.
Bu kapsamda kamu
kurum ve kuruluşlarınca 2886 ve 4734 sayılı Kanunlara göre veya
uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden ihalesi yapılan inşaat işleri
(köprü, baraj, okul, kamu binası yapımı gibi) ile ulaşım, temizlik, güvenlik
işleri gibi hizmet işleri teşvikten yararlanamayacaktır.
Devlet İhale
Kanunu ile Kamu İhale Kanununa göre kamu kurum ve kuruluşlarınca ihalesi
yapılan veya uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan her türlü
mal teslimi işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik olarak Kanun kapsamına
dahil illerde faaliyette bulunan işletmeler gerekli diğer koşulları
sağlamaları halinde teşvikten yararlanabileceklerdir.
2.1. Yeni İşe Başlama Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Bu Kanunun
uygulaması bakımından yeni işe başlamaktan maksat, gelir veya kurumlar
vergisi açısından ilk kez mükellefiyet tesisi veya kapsama dahil illerde
yeni bir işyerinin kurulmasıdır.
Yeni işe
başlayan mükellefler en az 30 işçi çalıştırmaları koşuluyla işletmelerinde
çalıştırdıkları tüm işçiler için bu teşvikten yararlanabileceklerdir.
Örnek- (A)
Limited Şirketi, ambalaj ürünü imalatı faaliyetinde bulunmak üzere 1/7/2005
tarihinde Trabzon İlinde açtığı işyerinde 20 işçi, Kastamonu İlindeki
işyerinde ise 32 işçi çalıştırmaktadır.
Kurumlar vergisi
mükellefi olan (A) Limited Şirketinin Trabzon ilindeki işyerinde asgari 30
işçi çalıştırılma şartına uyulmadığından bu iş yerinde çalıştırılan işçiler
için teşvikten yararlanamayacak Kastamonu ilindeki işyerinde ise 32 işçi
çalıştırıldığından işçilerin tamamı için gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanabilecektir.
Gelir ve
kurumlar vergisi mükelleflerine ait olup 1/4/2005 tarihinden önce faaliyeti
durdurulan, ancak mükellefiyeti devam eden işletmelerin, bu tarihten sonra
yeniden faaliyete geçirilmesi işlemi yeni işe başlama olarak kabul
edilmeyecektir. Bunlar bir sonraki bölümde açıklanan esaslar çerçevesinde
yarattıkları istihdam artışı ölçüsünde teşvikten yararlanacaklardır.
2.2. Ek İstihdam Artışı Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Kanun kapsamına
giren illerde 1/4/2005 tarihinden önce işe başlayanlar, 1/1/2005 tarihinden
önce ilgili idareye vermiş oldukları en son aylık prim ve hizmet
belgelerindeki işçi sayısına ilave olarak işe aldıkları işçiler ile mevcut
işçilerden artırdıkları işçi sayısının iki katı kadar işçi için teşvikten
yararlanabilecektir. Ancak, bu teşvikten yararlanabilmek için söz konusu
aylık prim ve hizmet belgelerindeki toplam işçi sayısının en az %20 oranında
artırılması ve bu artış sonucu o işyerindeki işçi sayısının 30 işçiye
ulaşması şarttır.
1/1/2005
tarihinden önce verilmesi gereken en son aylık prim ve hizmet belgesi 2004
yılı Kasım ayına ilişkin belgedir. İşçi çalıştırılmaması nedeniyle, aylık
prim ve hizmet belgesi verilme zorunluluğu bulunmadığı için Kasım ayına ait
aylık prim ve hizmet belgesinin verilmemiş olması halinde, o işyerinde bu
ayda işçi çalıştırılmadığı kabul edilecektir. Bu durumda 1/12/2004
tarihinden itibaren işe alınan işçilerin tamamı ek istihdam olarak teşvik
kapsamında değerlendirilecektir. İşçi çalıştırılmış olmasına rağmen 2004
Kasım ayına ait prim ve hizmet belgesinin verilmemiş olması veya sözü edilen
belgenin süresinden sonra verilmiş olması halinde, 1/1/2005 tarihinden önce
o işyeri için usulüne uygun olarak verilmiş en son aylık prim ve hizmet
belgesinde bildirilen işçi sayısı dikkate alınacaktır.
İşe yeni alınan
bu işçilerin bir kısmının daha önceki dönemlerde işyerinde çalıştığı halde
iş akitleri askıya alınan mevsimlik işçiler olması durumu değiştirmemekte
olup, bu işçiler ek istihdamın tespitinde dikkate alınacaktır.
En son
aylık prim ve hizmet belgelerinin verildiği Kasım ayı içinde işçi sayısında
değişiklik olması halinde ek istihdamın tespitinde baz alınacak işçi sayısı
ayın en son gününde çalışan işçi sayısı olacaktır.
Örnek-1 1/4/2005
tarihinden önce işe başlayan kurumlar vergisi mükellefi (A) Ltd.Şti.’nin
Kanun kapsamında bulunan Nevşehir ilindeki işyeri için 1/1/2005 tarihinden
önce ilgili idareye vermiş olduğu en son aylık prim ve hizmet belgesindeki
işçi sayısı 25 kişidir. 1/6/2005 tarihinde 5 işçi daha alınmış ve işçi
sayısı 30 kişiye ulaşmıştır. Bu durumda şirket Temmuz ayında Haziran ayına
ilişkin olarak vereceği muhtasar beyannamede bu işyerinde yaratılan ek
istihdam (5 işçi) ve mevcut işçilerden 10 kişi olmak üzere toplam 15 işçi
için teşvikten yararlanacaktır.
Örnek-2 (B)
Anonim Şirketi, 1/4/2005 tarihinden önce Çorum İlinde faaliyete geçen
işyerinde 20 işçi çalıştırmaktadır. 1/8/2005 tarihinde bu işletmedeki işçi
sayısını %20 oranında artırmıştır. Bu artış sonucu işçi sayısı 24 işçiye
ulaşmıştır. Bu kurum, işçi sayısını %20 oranında artırmakla birlikte asgari
30 işçi çalıştırma şartını gerçekleştirmediğinden, gelir vergisi stopajı
teşvikinden yararlanamayacaktır.
2.3.Fiilen
Çalışma Zorunluluğu
Gelir vergisi
stopajı teşviki sadece kapsama dahil illerde bulunan işyerlerinde fiilen
çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi
açısından geçerlidir. Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda gösterilmiş olsa
dahi fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler açısından teşvikten
yararlanmak mümkün değildir.
İzin, hastalık
ve benzeri nedenlerle işyerinde bulunulmaması halleri fiilen çalışmama
olarak kabul edilmez.
2.4. Teşvikten
Yararlanamayacak İşlemler
Kanun kapsamında
olmayan bölgelerde yer alan istihdamın Kanun kapsamındaki bölgelere veya
kapsama dahil bölgelerde var olan istihdamın bölge içine kaydırılmasına
yönelik teşviklerden yararlanma amaçlı uygulamalar yeni işe başlama olarak
kabul edilmeyecektir.
Bu kapsamda,
- Mevcut ve
faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya
nevi değiştirmesi,
- Mevcut
bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi
olarak açılması,
-Yönetim ve
kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi
bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
-Şahıs
işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir
kapasite ve istihdam artışına neden olmayan işlemler sonucu gelir vergisi
stopajı teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
Ancak Kanun
kapsamındaki illerde 1/10/2003 tarihinden sonra özelleştirme kapsamında
devralınan işletmeler, yeni işe başlama olarak kabul edilerek en az otuz
işçi çalıştırılması koşuluyla bu işyerinde çalıştırılan işçilerin tamamı
için gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılacaktır.
3.
Uygulamanın Başlama ve Sona Erme Tarihleri
5350 sayılı
Kanunla 5084 sayılı Kanunun gelir vergisi stopajı teşvikini düzenleyen 3
üncü maddesinde yapılan değişiklik 1/4/2005 tarihi itibariyle yürürlüğe
girmiştir. Bu bağlamda, yeni uygulama ilk olarak 2005 yılının Nisan ayı
ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisi için geçerli olacaktır.
Teşvik
31/12/2008 tarihine kadar uygulanacaktır. Dolayısıyla, son uygulama da 2008
yılının Aralık ayı ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi için
geçerli olacaktır.
Ayrıca 5084
sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (h) bendinde yapılan değişikliğe göre, bu
Kanun kapsamına giren illerde 31/12/2007 tarihine kadar tamamlanan yeni
yatırımlar için gelir stopaj vergisi teşviki, maddede yer alan süreye
bakılmaksızın yatırımın tamamlandığı tarihi izleyen beş yıl süresince
uygulanacaktır. Örneğin, 31/12/2005 tarihinde tamamlanan bir yatırım için
2010 yılının Aralık ayına kadar teşvikten yararlanılacaktır.
4. Sağlanan
Teşvik Tutarının Belirlenmesi
Teşvik
uygulamasıyla, teşvik kapsamında değerlendirilecek işçiler dolayısıyla
hesaplanacak gelir vergisinin tamamının veya bir kısmının, verilecek
muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin edilmesi
suretiyle istihdam üzerindeki yükün (istihdamın işverene maliyetinin)
azaltılması amaçlanmıştır.
Terkin edilecek
tutar, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için
hesaplanan tutarın tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise hesaplanan
gelir vergisi tutarının %80’i olacaktır.
Bununla beraber
terkin edilecek tutara ilişkin bir üst sınırlamaya da yapılan düzenlemede
yer verilmiştir. Buna göre terkin edilecek tutar, kapsama giren işçi sayısı
ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin çarpımı sonucu
bulunacak tutarın organize sanayi ve endüstri bölgelerindeki iş yerlerinde
tamamını, diğer yerlerdeki iş yerlerinde ise % 80'ini aşamayacaktır. Bu
işlem çalıştırılan işçi bazında değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı
dikkate alınarak toplu olarak yapılacaktır.
Örnek: Kapsama
dahil Çorum ilindeki organize sanayi bölgesinde bulunan işyerinde öteden
beri faaliyette bulunan mükellef, 1/1/2005 tarihinden önce vermiş olduğu en
son aylık prim ve hizmet belgesinde 50 işçi istihdam ettiğini bildirmiştir.
Mükellef 1/4/2005 tarihinden itibaren işletmesinde çalıştırdığı işçi
sayısını 60’a çıkarmıştır.
Mükellef işçi
sayısında %20 oranında artış sağlaması ve asgari 30 işçi çalıştırması
dolayısıyla yeni işe aldığı 10 işçi ile mevcut işçilerinden 20’si için
teşvikten yararlanmaya hak kazanmıştır. Yeni işe alınan işçilerden 2005
Nisan ayı ücretleri üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi tutarı 710 YTL
dır. Mükellef tarafından teşvikten yararlanmak için belirlediği mevcut 20
işçinin 2005 Nisan ayı ücretleri üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi
tutarı ise 1.500 Yeni Türk Lirasıdır.
Bu durumda,
mükellefin teşvik kapsamında olan 30 işçi dolayısıyla muhtasar beyanname
üzerinden tahakkuk eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek
tutar, kapsamdaki işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarı ile
kapsamdaki işçi sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile
çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük olanı olacaktır. Asgari ücret
üzerinden hesaplanan vergi ile işçi sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar
(62,31x30=) 1.869,3 YTL hesaplanan vergiden (2.210 YTL) daha düşük olduğu
için terkin edilecek tutar 1.869,3 YTL olacaktır.
Teşvikten
yararlanmaya başlanmasından sonra işçi çıkarılması nedeniyle işçi sayısında
azalma olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının tespitinde, %20
oranında istihdam artışı şartı gerçekleştirilmiş olmak kaydıyla kalan işçi
sayısı dikkate alınacaktır. İşten çıkarılan işçinin Kanun kapsamında olmayan
eski işçiler olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının hesaplanmasında
Kanun kapsamında olan işçilerden hangisinin dikkate alınmayacağına mükellef
serbestçe karar verecektir. Öte yandan, işçi sayısındaki azalma sonucu
işyerindeki işçi sayısının 30 işçinin altına düşmesi halinde o işyerinde
işçi sayısı yeniden 30 işçiye ulaşmadıkça teşvik uygulanmayacaktır.
Ek istihdam
nedeniyle teşvikten yararlanacak eski işçilerden hangisinin teşvik
kapsamında değerlendirileceğini mükellef serbestçe belirleyebilecektir.
5. Teşvikin
Uygulanması
5084 sayılı
Kanunun 3 üncü maddesinde düzenlenmiş olan gelir vergisi stopajı teşvikinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye
Bakanlığına yetki verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde teşvikin uygulanmasına
ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
Gelir vergisi
stopajı teşvikinden yararlanacak olan mükellefler, ilgili döneme ilişkin
verecekleri muhtasar beyannamelerinde, çalıştırdıkları tüm işçilere ait
ücret matrahlarını beyan ederek bunlara ilişkin vergilerin tahakkuk
ettirilmesini sağlayacaktır.
Gelir vergisi
stopajı teşvikinden yararlanılabilmek için muhtasar beyanname ile birlikte
bu Tebliğin ekinde yer alan bildirimin de verilmesi gerekmektedir. Bu
bildirimde teşvikin uygulanması kapsamında işyerleri ve istihdam edilen
işçilere ilişkin bilgiler ve terkin konusu olacak vergi tutarı yer
almaktadır. Bu bildirim internet ortamından alınacak çıktılar veya tebliğ
ekindeki bildirimin fotokopi yoluyla çoğaltılması suretiyle
kullanılabilecektir.
5084 sayılı
Kanun gereğince gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanacak olan
mükellefler, Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirimde yer alan
terkine konu olacak vergi tutarını verecekleri muhtasar beyannamenin Tablo-1
“Matrah ve Vergi Bildirimi” bölümünün (18) no’lu satırında (Ücret Ödemeleri
Üzerinden Yapılan Tevkifatın 5084 sayılı Kanun Gereği Terkin Edilen Tutarı)
göstereceklerdir. Bu tutar, (17/b) no’lu satırda gösterilen gelir vergisi
kesintisi toplamından indirilerek terkin sonrası kalan gelir vergisi tutarı
(19) no’lu satırda gösterilecektir.
Bu çerçevede
vergi dairesince alınan muhtasar beyannameler üzerinden gerekli tahakkuk
işlemi yapılacaktır. 5084 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde terkine konu
edilen tutar muhtasar beyannamenin (18) no’lu satırında gösterilmiş
olduğundan, vergi dairesince ayrıca bir terkin işlemi yapılmayacaktır.
Bildirim
muhtasar beyannamenin verildiği vergi dairesine verilir. Bildirimin
verildiği vergi dairesinin sınırları içerisinde yer almayan işyerlerindeki
istihdam dolayısıyla teşvikten yararlanılmışsa, bildirimin bir örneği vergi
dairesi tarafından gerekli kontrollerin yapılması açısından işyerinin
bulunduğu ilgili vergi dairesine ayrıca gönderilir.
Ek istihdamın
tespitinde esas alınacak olan belgeler (1/1/2005 tarihinden önce ilgili
idareye verilmiş olan en son aylık prim ve hizmet belgeleri), en geç Mayıs
2005 dönemine ilişkin muhtasar beyannamenin verileceği tarihe kadar bu
beyannamenin verildiği vergi dairesine, birden fazla vergi dairesine
muhtasar beyanname verilmesi halinde ise gelir veya kurumlar vergisi
bakımından bağlı olunan vergi dairesine verilecektir.
6. 5084 sayılı
Kanuna Göre Vergi Teşvikinden Yararlanan İşverenlerin Yanında Çalışan
Ücretlilerde Vergi İndirimi
5084 sayılı
Kanun kapsamında bulunan işyerlerinde çalışan işçiler, ücretlerini vergisi
kesilmiş olarak aldıklarından Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci
maddesinde düzenlenmiş olan vergi indiriminden yararlanacaklardır.
5084 sayılı
Kanun kapsamında bulunan illerdeki işyerlerinde, yeni istihdam sağlayan
işverenlerin, bu istihdam nedeniyle hesaplanacak gelir vergisinin tamamı
veya bir kısmı, verecekleri muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir
vergisinden terkin edilmektedir. Muhtasar beyannamelerde yapılacak terkin
sonrası kalan vergi tutarından, halen çalışmakta olan ücretliler için
hesaplanan vergi indirimi tutarı mahsup edilecektir. Dolayısıyla ücretlilere
mahsup edilen vergi indirimi tutarı kadar ödeme yapılmış olacaktır.
Ancak, muhtasar
beyannamede öncelikle 5084 sayılı Kanun gereğince yararlanılan gelir vergisi
stopajı terkin edileceğinden terkin sonrası kalan tutar, hesaplanan toplam
vergi indirimi tutarının o ayda mahsup edilebilecek olan kısmını
karşılayamaması durumu ortaya çıkabilecektir. Bu durumda, muhtasar
beyannamede mahsup konusu yapılmayan vergi indirimi tutarı, vergi
dairesince harcamaların vergi indirimi konusuna girip girmediği, belgelerin
geçerli belge olup olmadığı ve vergi indirimi tutarının doğru hesaplanıp
hesaplanmadığı hususlarının tespitine ilişkin gerekli incelemenin
yapılmasından sonra işveren kanalıyla hak sahiplerine ödenecektir. Bu
incelemenin muhtasar beyannamenin verildiği ayı takip eden ikinci ayın
sonuna kadar bitirilmesi gerekir. Müteakip aylarda yeniden inceleme
yapılmayacak, işveren muhtasar beyanname ekinde, “vergi indirimine ait
bordro”nun bir örneğini vergi dairesine ibraz edecek ve bu bilgilere göre o
aya ilişkin vergi indirimi tutarı beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar
işverene nakden iade edilecektir. İşveren nakden aldığı vergi indirimi
tutarını 3 gün içinde hak sahibine ödeyecektir.
Ancak,
işverenler diledikleri takdirde vergi indirimi tutarını nakit iadeden önce
ücret ödemelerini gerçekleştirdikleri tarihte çalışanlarına
yansıtabileceklerdir.
7. Diğer
Hususlar
7.1. 5084 sayılı Kanunda 5350 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklik
Öncesinde Teşviklerden Yararlanmaya Başlayanlar Eski Hükümlerden
Yararlanmaya Devam Edecektir
5350 sayılı
Kanunun geçici 1 inci maddesinde yapılan düzenleme ile, 1/4/2005 tarihinden
önce 5084 sayılı Kanunda yer alan gelir vergisi stopajı teşvikinden
yararlanmaya hak kazanmış olan mükelleflerin, eski hüküm çerçevesinde
teşvikten yararlanmaya devam etmelerine imkan tanınmıştır.
Bu mükellefler,
Bakanlığımızca yayınlanan 1 Seri No.lu Yatırımların ve İstihdamın Teşviki
Genel Tebliğindeki açıklamalar çerçevesinde teşvikten yararlanmaya devam
edeceklerdir.
Bu
mükelleflerden gerekli şartları sağlayanlar dilerlerse, 5084 sayılı Kanunun
3 üncü maddesinin 5350 sayılı Kanunla değişen hükümlerinden
yararlanabileceklerdir. 1/4/2005 tarihinden itibaren işe başlayanlar ise
ancak yeni hükümler çerçevesinde teşvikten yararlanabileceklerdir.
7.2. Uluslararası Anlaşma Hükümlerine İstinaden Yapılan Hizmet ve
Yapım İşleri
5350 sayılı
Kanunun 6 maddesi ile 5084 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin (a) fıkrasında
yapılan değişiklikle uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan
hizmet ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetlerde
bulunanların gelir vergisi stopaj teşvikinden yararlanamayacakları
düzenlenmiştir.
Buna göre,
1/4/2005 tarihinden itibaren uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden
hizmet ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyette bulunacak
mükellefler, bu faaliyetlerine ilişkin istihdamları dolayısıyla gelir
vergisi stopajı teşvikinden yararlanamayacaklardır.
Öte yandan,
Kanun kapsamına giren illerde 1/4/2005 tarihinden önce uluslararası
anlaşmalara göre, hizmet ve yapım işlerine fiilen başlamış olan ve bu
nedenle 5084 sayılı Kanunun bu Kanunla değiştirilmeden önceki 3 üncü
maddesinde yer alan vergi teşvikinden yararlanmaya başlayan mükelleflerin
taahhüt ettikleri iş sonuçlanıncaya kadar teşvikten yararlanmaya devam
edeceklerdir.
7.3. Teşvikten
Yararlanma Şartlarına Haiz Olmadıkları Tespit Edilenlerle İlgili Olarak
Yapılan İşlem
Teşvikten
yararlanan mükelleflerin sonradan yapılan tespitlerde teşvikten yararlanma
şartlarına haiz olmadıklarının belirlenmesi halinde tahakkuk ettirilerek
terkin edilen verginin, Vergi Usul Kanunu ile Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanarak
tahsil edileceği tabidir.
Tebliğ olunur.
[1]
18/05/2005 tarihli ve 25819 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır
|