UŞAK EKONOMİSİ

Yüzölçümü                          : 5.341 km2

İlçe sayısı (merkezle)            : 6

Belediye sayısı                     : 24

Köy sayısı                           : 243

Toplam nüfusu                     : 322.313

Toplam tarım alanı                : 242.114 hektar

Kuru tarım alanı                    :228.637 hektar

Sulu tarım alanı                    : 15.182 hektar

Orman alanı                         : 220.127 hektar

Tren Yolu Ağı                       : 159.km

Hava alanı                           : 2.650 x 30 m pist

NÜFUS

1924 Türk Ticaret Salnamesinde Uşak merkezinin nüfusu 15 bin. Uşak kazasına bağlı nahiye ve köylerin (150 civarında köy ve Karahallı, Ulubey ve Banaz Nahiyeleri) nüfusu ise 70 bin'dir. Buna göre 1924'te Cumhuriyet' in 1. yılında Uşak'ta 85 bin kişi yaşamaktadır. 1926 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Devleti Salnamesinde ise Uşak'ın nüfusu. 91.298 kişi olarak verilmektedir.

Cumhuriyet Devri'nin ilk nüfus sayımı 28 Ekim 1927' de yapılmıştır. Bu sayım sonuçlarına göre Uşak Kazası'nın toplam nüfusu 88.463 olarak tespit edilmiştir. Bunun 40.965'i erkek. 47.678'i kadındır. Yine aynı nüfus sayımı sonuçlarına göre merkez nüfusu 16.887’dir.

Sayım Yıllarına Göre Nüfus

Yıllar           Toplam Nüfus              Nüfus Artış Hızı (Binde)     Türkiye Geneli

1927              88 643                              -                                    -

1935              97 226                            11,55                             21,10                    

1940            100 585                              6,79                             17,24

1945            107 335                            12,99                             10,59

1950            117 645                            18,34                             21,73                     

1955            165 374                            68,10                             27,75

1960            184 733                            22,14                             28,53

1965            190 536                             6,18                             24,63

1970            207 512                           17.06                             25,19

1975            229 679                           20.29                             25,01

1980            247 224                           14,72                             20,65

1985            271 261                           18,55                             24,88                       

1990            290 283                           13,55                             21,71

2000            322 313                           10,46                             18,28

 Uşak’ta nüfus artışı ülke genelinden düşük seyretmektedir. 1950-1955 yıllarındaki binde 68,10’luk artış, 1953 yılında il olması ve Eşme’nin Manisa’dan ilimize bağlanmasından kaynaklanmaktadır. Son yıllarda Türkiye nüfusu artış hızına paralel bir düşüş görülmektedir.

EKONOMİ

Uşak, Türkiye'de ilk sanayi kuruluşlarının ortaya çıktığı yörelerimizden biridir. Uşak'ta imalat sanayinin kurulmasında belirleyici rolü halı ve kilimcilik oynamıştır. Halıyla ilgili girdilerin bir bolümü geleneksel metotlarla üretilmiş, üretimin artmasıyla bu girdiler talebi karşılayamamıştır. Bu durum fabrikasyon üretimi zorunlu hale getirmiştir. Müteşebbis bir ruha sahip Uşaklı ticaret erbabı iplik fabrikasının yapımına başlamıştır. İlk olarak 1905 yılında Bıçakçızade Biraderler ve Mehmet Zeki Kumpanyası iplik fabrikasını açmışlar, bunu 1910'da acılan Hamzazadeler ve Şürekası İplik ve Şayak Fabrikası ve Yılancızade Biraderler ve Şürekası Şayak Fabrikası izlemiştir. 1913 yılında yapılan sanayi sayımı sonuçlarına göre; yün ipliği üreten ve dokumacılık yapan 13 kuruluşun 3' ü Uşak’tadır. Bu yıllarda ülkemiz genelinde çok az sayıda fabrika olduğu göz önüne alınırsa Uşaklı ticaret erbabının girişimciliği daha da iyi anlaşılacaktır.

1923 yılında Ticaret ve Sanayi Odasının kuruluşunu müteakiben, dağınık bir durumda bulunan tacir ve sanayiciler bir çatı altında toplanmışlardır.

1926 yılında Türkiye'nin ilk şeker fabrikası hizmete açılmıştır. Bu fabrikanın en karakteristik özelliği; Türkiye'nin ilk çok ortaklı özel sektör kuruluşu olmasıdır. İsletmeye açıldıktan bir süre sonra isletme sermayesi sıkıntısından dolayı fabrika, Atatürk'ün emriyle devletleştirilmiştir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye'nin sanayileşme hamlesine öncülük eden Uşak, bu görevine zaman içinde de devam etmiştir. Ana üretim konusunu tekstil, deri ve seramik oluşturmaktadır. Halihazırda iç piyasada tüketilen  giysilik   derinin % 60'ı,  gazlı sargı bezinin % 91' i,  pelüş battaniyenin % 90’ ı, yün ipliğin % 65’ i, seramiğin % 20’ si  Uşak’ta üretilmektedir.

 Organize Sanayi Bölgesi:

Uşak il merkezinde organize sanayi bölgesi kurulmasına Bakanlar Kurulunca 24.10.1976 tarihinde karar verilmiş,  bu karar 30. 01. 1977 tarih  ve 15 835 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Karar tarihinden 1984 tarihine kadar konu üzerinde ciddi bir çalışma yapılmamıştır. 1984 yılında Uşak Ticaret ve Sanayi Odası konuyu tekrar ele almış ve İl   Özel İdaresi. Uşak Belediyesi işbirliğinde bu kuruluşlardan ikişer kişinin katılması suretiyle 28.11.19S4 tarihinde 6 kişiden oluşan  “UŞAK ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ MÜTEŞEBBİS TEŞEKKÜLÜ” kurulmuştur.

Uşak Organize Sanayi Bölgesi; Uşak-İzmir Karayolunun 14 - 18 km sinde 3.782 dekar  alan üzerinde kurulmuştur. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının kredi desteği ve müteşebbis teşekkülün sorumluluğu altında Uşak Organize Sanayi Bölgesi altyapı inşaatı  09.10.1987 tarihinde ihale edilmiş, üç yıl gibi kısa bir zamanda temel altyapı bitirilmiş, bölgede ilk sanayi tesisi (Hitit Seramik A.Ş) 1990 yılında üretime geçmiştir. Bölge içinde 358 adet sanayi parseli bulunmaktadır.

 Karma Organize  Sanayi Bölgesi

Uşak'ta Organize Deri Sanayi Bölgesi kurulması amacıyla il Özel idaresi, Uşak Belediyesi,  Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde, bu kurululardan ikişer üyenin katılmasıyla 19.01.1988 tarihinde UŞAK ORGANİZE DERİ SANAYİ BÖLGESİ MÜTEŞEBBİS TEŞEKKÜLÜ oluşturulmuştur. l989 yılında Usak-Denizli Karayolunun 8-10 km.sinde 2 613 dekar alan  kamulaştırılmıştır. Altyapı inşaatı 1995 yılında  başlamış ve 2001 yılında tamamlanmıştır. Arıtma tesisi inşaat kısmı tamamlanmak üzeredir. Makine montajı yapılması gerekmektedir. Bölgede 446 adet sanayi parseli bulunmaktadır. Bölgede tesisleşmenin kolaylaştırılması için 2003 yılında karma organize sanayi bölgesi haline getirilmiştir.

Yüzölçümü olarak 64. nüfus büyüklüğü olarak 58. sırada yer alan Uşak, gayri safi milli hasılaya katkı açısından % 0,3 lük payla  58. sıradadır. Kişi başına düşen milli gelir sıralamasında ise (2001) 1 436  dolarla 50. sırada yer almaktadır.

Devlet İstatistik Enstitüsü verilerine göre 2002 ithalatı 24 milyon dolar, 2002 yılı ihracatı 13 milyon 500 bin dolar olarak tespit edilmiş olsa da ilimizde üretilip başka gümrüklerden çıkış yapan ürünlerle ihracat 300 milyon dolar, ithalat 280 milyon dolar seviyesindedir.

TARIM

İl alanının  % 45, 34 ‘ ü tarıma elverişlidir.  Tarım alanlarının  % 93’ ü tarla arazisidir. Gerek tarım alanlarının azlığı, gerekse bu alanların sadece % 8 kadarının sulanması, ilde sanayileşmeyi zorunlu hale getirmiştir. Uşak ili tarımsal üretim açısından kendine yeterli değildir.

  242 114 hektar tarım alanının 191 749 hektarı sulamaya elverişlidir. Sulamaya elverişli alanın 7 494 hektarı Köy Hizmetleri, 2 287 hektarı Devlet Su İşleri ve 5 401 hektarı vatandaş imkanları ile olmak üzere 15 182 hektar alan  sulanmaktadır.

SOSYAL DURUM

İş ve Çalışma Hayatı:

Uşak ilinde, tarım alanlarının ve hayvancılık için meraların yetersiz oluşu tarıma dayalı bir ekonomi yerine, ulaşım imkanlarının verdiği avantaj ve tarihten kaynaklanan  özelliği ile  sanayi ağırlıklı bir ekonomiden bahsetmek mümkündür.  Mevcut sanayi ağırlıklı olarak küçük ölçeklidir ve % 70’ i 5 ile 10 işçi çalıştıran işletmelerden oluşmaktadır. 1998 yılına kadar il genelinde iş arayan kimse bulunmazken yaklaşık beş yıldır devam eden ekonomik kriz nedeniyle toplam kapasite kullanım oranları % 30 seviyelerine gerilemiştir. Aktif sigortalı sayısı 1999 da 32 000 iken 2002 yılında 21 000’e  (% 34,5) gerilemiştir. Bugün itibarıyla aktif sigortalı sayısının 28 792’ ye çıktığı, krizin üstesinden gelinmeye başlandığı görülmektedir. 

 TURİZM

İlimiz doğal, tarihi, kültürel ve folklorik değerler bakımından çok zengindir. Yoğun olarak Lidya uygarlığının izlerine rastlanan Uşak’ta Blaundos (Sülümenli), Selçikler (Sabeste), Güre gibi Hellenistik ve Roma dönemine ait kentlerin yanısıra hanlar,hamamlar,köprüler,tarihi Uşak evleri, camiler gibi çok sayıda sivil mimari örneklerine de rastlamak mümkündür.