|
Bilgi
Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına
İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,
Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1- Bu
Yönetmeliğin amacı, gerçek ve tüzel kişilerin
bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanununun uygulanmasına dair esas ve usulleri
düzenlemektir. Madde 2- Bu
Yönetmelik; merkezi idare kapsamındaki kamu idareleri ile
bunların bağlı, ilgili veya ilişkili
kuruluşlarının, köyler hariç olmak üzere
mahalli idareler ve bunların bağlı ve ilgili
kuruluşları ile birlik veya şirketlerinin, T.C. Merkez
Bankası, İMKB ve üniversiteler de dahil
olmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz olarak enstitü,
teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan
bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ve kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde
uygulanır. Hukuki dayanak Madde 3- Bu
Yönetmelik, 9/10/2003 tarihli ve 4982
sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 31 inci maddesi
uyarınca hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 4- Bu
Yönetmelikte geçen; a) Kurum
ve kuruluş: 2 nci maddede geçen ve kapsama dahil olan bilgi edinme başvurusu yapılacak
tüm makam ve mercileri, b) Başvuru
sahibi: 4982 sayılı Kanun ve bu Yönetmelik kapsamında
bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara
başvuran gerçek ve tüzel kişileri, c) Bilgi: Kurum
ve kuruluşların kayıtlarında yer alan 4982 sayılı
Kanun kapsamındaki her türlü veriyi, d) Belge: Kurum
ve kuruluşların sahip oldukları 4982 sayılı Kanun
kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış
dosya, evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program,
talimat, kroki, plan, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita,
elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri
taşıyıcılarını, e) Bilgi
veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine
göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu
bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin
mümkün olmadığı hallerde, başvuru sahibinin bilgi
veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya
içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesini, f)
Kurul: Bilgi Edinme
Değerlendirme Kurulunu, g) Kanun: 9/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanununu, ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Bilgi
Edinme Hakkı, Bilgi Verme Yükümlülüğü ve
Bilgi Verme Usulü Bilgi edinme hakkı Madde 5-
Herkes, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usuller
çerçevesinde bilgi edinme hakkına sahiptir. Türkiye'de
ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı
tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi kendileriyle veya faaliyet
alanlarıyla ilgili olmak kaydıyla ve
karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, Kanun
ve bu Yönetmelik hükümlerinden yararlanırlar. Bu kapsamdaki
başvurular Türkçe olarak yapılır.
Karşılıklılık ilkesi kapsamında bulunan
ülkeler Dışişleri Bakanlığınca Resmi
Gazetede ilan edilir. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerden doğan hak ve yükümlülükleri
saklıdır. Bilgi verme
yükümlülüğü kapsamında alınacak
tedbirler Madde 6- Kurum
ve kuruluşlar, Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her
türlü bilgi veya belgeyi, Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen
esas ve usullere göre başvuranların yararlanmasına sunmak
ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru
sonuçlandırmak üzere gerekli idari ve teknik tedbirleri
almakla yükümlüdür. Kurum ve kuruluşlar,
ellerinde mevcut olan ve bilgi edinme başvurusuna konu olabilecek
bütün bilgi veya belgeleri, bilgi edinme hakkının
kullanımını kolaylaştıracak şekilde tasnif
ederler. Bu amaçla kurum ve kuruluşların belge kayıt,
dosyalama ve arşiv düzeniyle ilgili gerekli idari ve teknik tedbirler
alınır. Bilgi edinme
hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi edinme
başvurularından kaynaklanan iş yükünün en aza
indirilebilmesi amacıyla kurum ve kuruluşlar; a) Görev
ve hizmet alanlarına giren konulardaki bilgi veya belgelerin
konularını ve bunların hangi birimde mevcut olduğunu ihtiva
eden kurum dosya planlarını, b) Görev
ve hizmet alanlarına giren konulardaki temel nitelikli karar ve
işlemlerini, mal ve hizmet alımlarını,
satımlarını, projelerini ve yıllık faaliyet
raporlarını, c) Görev
ve hizmet alanlarına giren konulardaki kanun, tüzük, yönetmelik,
Bakanlar Kurulu kararı veya diğer düzenleyici işlemlerin
neler olduğunu, yayımlanmışsa hangi tarihli ve
sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını,
görev ve hizmet alanlarıyla ilgili mevzuatın
değişiklikleri işlenmiş halini, bilgi
iletişim teknolojilerini kullanmak suretiyle kamuoyunun bilgisine
sunarlar. Kesinleşen faaliyet ve
denetim raporları uygun vasıtalarla kamuoyunun incelemesine
açık hale getirilir. Kurum ve kuruluşlar,
Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde,
bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi
edinme başvurularından kaynaklanan iş yükünün en
aza indirilebilmesi amacıyla kurumsal internet sayfalarını bu
madde hükümlerine göre yeniden şekillendirir. Bu
Yönetmelik kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, bu bilgileri tek tek
birimler bazında, aynı kurumsal internet sayfası üzerinden;
zorunlu hallerde kurumsal internet sayfasından link
verilmek suretiyle birime ait internet sayfası üzerinden kamuoyunun
bilgisine sunarlar. Kurum ve kuruluşlar,
görev ve hizmet alanlarına giren konulardaki bilgi veya belgelerin
konularını ve bunların hangi birimde mevcut olduğunu ihtiva
eden kurum dosya planlarını, konuyla ilgili mevzuatta
belirlenmiş ilkelere uygun olarak düzenlerler. Kurum dosya
planları, kurum ve kuruluşların basın ve halkla
ilişkilerle görevli birimlerinde oluşturulacak bilgi edinme
birimlerinde bulundurulur ve bunlardan yeterli sayıda nüsha
başvuru sahiplerinin istifadesine sunulur. Kurum dosya
planlarının bir örneği de kurum ve kuruluşların
kurumsal internet sayfalarından kamuoyunun bilgisine sunulur. Bilgi edinme
hakkının, elektronik ortamda kullanımını
kolaylaştırmak maksadıyla, EK-1 ve
EK-2’de yer alan başvuru formları ile kurum ve
kuruluşların bilgi edinme birimlerinin elektronik posta yoluyla
başvuru kabul edecek elektronik posta adresleri, kurum ve
kuruluşların internet sayfalarında yayımlanır. Bu
başvuru formları ayrıca, başvuru sahiplerinin istifadesi
amacıyla bilgi edinme birimlerinde sürekli bulundurulur. İhtiyari olarak
yayımlanabilecek bilgi veya belgeler Madde 7- Kurum
ve kuruluşlar, bilgi edinme hakkının etkin olarak
kullanılabilmesi ve bilgi edinme başvurularından kaynaklanan
iş yükünün en aza indirilebilmesi amacıyla,
aşağıdaki türden bilgi veya belgeleri internet
sayfaları üzerinden kamuoyunun bilgisine sunabilirler: a) Teşkilat yapısı, görevler, bütçe,
gelir ve giderler hakkındaki bilgi veya belgeler, b) Personel sayısı ve statüleri hakkındaki
bilgiler, c) Verilen hizmetlere ilişkin bilgiler, d) Karar alma, hizmet sunma ve politika oluşturma yöntemlerine
ilişkin bilgiler, e) Kamuyu etkileyen kararlar ve gerekçeleri,
politikalar, bunlar hakkında idare tarafından yapılan
değerlendirmeler ve bu kararların alınmasına dayanak
teşkil eden temel bilgiler ve veriler, f)
Kayıt, dosyalama ve arşiv
düzeninin tanıtımına ilişkin bilgiler, g) Şikayet ve
başvuruların yapılma usulü ve verileceği merci veya
yetkili kişi hakkında bilgiler, h) İstatistiki veriler,
araştırma raporları, makaleler ve diğer belgeler. Bilgi edinme birimlerinin
oluşturulması Madde 8- Kurum
ve kuruluşların basın ve halkla ilişkilerle görevli
birimlerinde, bilgi edinme hakkının etkin olarak
kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere erişimin zamanında
sağlanabilmesi amacıyla bilgi edinme birimleri oluşturulur. Bünyesinde
basın ve halkla ilişkilerle görevli birimi veya bu birime benzer
görevler ifa eden birim bulunmayan kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme
hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere
erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla, kurum ve
kuruluş içindeki bir birim bünyesinde bilgi edinme birimleri
oluştururlar veya doğrudan kurum yöneticisine bağlı
bilgi edinme yetkilisi görevlendirirler. Bilgi edinme birimlerinde,
yeterli sayıda personel görevlendirilir. Bu birimlerin, bilgi edinme
başvurusu yapılabilmesini kolaylaştıracak fiziki mekana ve teknik donanıma sahip olması
esastır. Bu birimlerde görevli
personel, bilgi edinme hakkını kullanacak kişilerin istekleri
halinde, başvurunun nasıl yapılacağı, talep edilen
bilgi veya belgenin kurum ve kuruluşun hangi biriminde bulunabileceği
ve başvuru sonrasındaki işlemler konusunda bilgi verir,
açıklama yapar, gerekli yardımı sağlar ve bilgi
edinme başvurularıyla ilgili işlemleri yapar. Bilgi edinme başvurusunda bulunan kişilerin,
kurum ve kuruluşların ellerinde hangi konularda ve ne türden
bilgi veya belgeler bulunduğu konusunda bilgilenmelerini sağlamak
amacıyla, 6 ncı madde uyarınca kurum ve kuruluşlarca
hazırlanacak kurum dosya planları, bilgi edinme birimlerinde
bulundurulur ve bunlardan yeterli sayıda nüsha başvuru sahiplerinin
istifadesine sunulur. Kurum ve kuruluşların teşkilat
yapısına, görev ve hizmet alanlarına ilişkin bilgiler,
tanıtma veya eğitim amaçlı broşürler ve
yayınlar, yıllık faaliyet raporları ile bütçe
ve harcamalarına ilişkin raporlar bilgi edinme birimlerinde
bulundurulabilir. Kişiler bu tür tanıtıcı
yayınlardan istifade edebilir. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Bilgi
Edinme Başvurusu Başvuru usulü Madde 9- Gerçek kişiler tarafından yapılacak
bilgi edinme başvurusu; başvuru sahibinin adı ve soyadı,
imzası, oturma yeri veya iş adresini içeren dilekçeyle,
istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşa
yapılır. Tüzel
kişiler tarafından yapılacak bilgi edinme başvurusu;
tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin
imzasını ve yetki belgesini içeren dilekçeyle, istenen
bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşa yapılır. Dilekçede, istenen
bilgi veya belgeler açık ve ayrıntılı olarak
belirtilir. Bilgi veya belgeye erişimin kısa sürede
sağlanabilmesi amacıyla, istenen bilgi veya belgenin konusu, varsa
tarihi, sayısı ve kurum veya kuruluşun hangi biriminden
istendiği ve ihtiyaç duyulan diğer hususlar dilekçede
belirtilir. Merkezi idarenin taşra
teşkilatında bulunan bilgi veya belgelere ilişkin
başvurular, valilik veya kaymakamlığa bağlı olarak
faaliyette bulunan bilgi edinme yetkililerine veya taşra
teşkilatında bulunan ilgili birimlere yapılır. İl ve
ilçelerde bulunan birimler arasındaki koordinasyon ve bu
işlemlere ilişkin raporların hazırlanması, valilik ve
kaymakamlıklardaki bilgi edinme birimlerince sağlanır. Valilik
ve kaymakamlıklarda bulunan bilgi edinme birimleri, merkez
teşkilatını ilgilendiren konularda kendilerine yapılan
başvuruları ilgili idareye gönderir ve durumu başvurana
bildirir. Başka bir kanun
uyarınca yapıldığı belirtilmeyen başvurular,
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yapılmış
sayılır. Başvuru
dilekçelerinin veya başvuru formlarının, daktiloyla
doldurulması veya bilgisayar çıktısı olması
şartı aranmaz. Ancak başvuru dilekçeleri veya
formları okunaklı ve anlaşılır bir şekilde
yazılır veya doldurulur. Başvurunun kurum ve
kuruluşa ulaştığı tarih başvuru tarihidir. Başvuru
dilekçeleri posta yoluyla da kurum ve kuruluşlara
gönderilebilir. Başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimin
kısa sürede sağlanabilmesi ve bilgi edinme taleplerinin
kolaylıkla işleme konulabilmesi amacıyla, başvuru sahipleri
bilgi edinme başvurusuna dair dilekçelerini verirken, gerçek
kişiler için EK-1’de, tüzel kişiler için
EK-2’de yer alan formlardan isterlerse yararlanabilirler. Ancak,
elektronik posta ve faks yoluyla başvuru yapacak gerçek ve
tüzel kişilerin EK-1 ve EK-2’de yer
alan formları doldurmaları zorunludur. Elektronik ortamda veya
diğer iletişim araçlarıyla yapılacak başvurular Madde 10-
Bilgi edinme başvurusu, kişinin kimliğinin ve
imzasının veya yazının kimden neşet ettiğinin
tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir
olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim
araçlarıyla da yapılabilir. Gerçek kişiler tarafından
elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular, başvuru sahibinin
adı ve soyadı, oturma yeri veya iş adresine ilave olarak kimlik
doğrulama amacıyla kullanılacak T.C. kimlik numarası
belirtilmek suretiyle, istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve
kuruluşun bilgi edinme biriminin elektronik posta adresine EK-1’de
yer alan form doldurulmak suretiyle yapılır. Tüzel kişiler
tarafından elektronik posta yoluyla yapılacak başvurular,
tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin T.C.
kimlik numarası belirtilmek suretiyle ve yetki belgesiyle birlikte,
istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve kuruluşun bilgi edinme
biriminin elektronik posta adresine EK-2’de yer alan form doldurulmak
suretiyle yapılır. Yetki belgesi uygun elektronik araçlarla elektronik
ortama aktarılarak gönderilir. Gerçek veya tüzel
kişiler tarafından, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
gereğince elektronik imza kullanılarak gönderilen
başvurularda, T.C. kimlik numarası aranmaz. Elektronik posta yoluyla
yapılacak başvurularda, başvuru formunun kurum veya
kuruluşun bilgi edinme biriminin elektronik posta adresine
ulaştığı tarih, başvuru tarihidir. Elektronik posta yoluyla
yapılacak başvurular için, kurum ve kuruluşların
bilgi edinme birimleri, bu amaçla kurumsal bir elektronik posta adresi
oluşturur ve internet sayfalarında yayımlar. Kurum ve kuruluşlar
elektronik ortamda yapılan başvuruya elektronik ortamda cevap
verebileceği gibi, istenen bilgi veya belgenin niteliğine göre
yazıyla da cevap verebilir. İstenen bilgi veya belgenin bu yollarla
verilmesinin mümkün olmadığı hallerde, söz konusu
bilgi veya belgenin yerinde incelenebilmesi, not alınabilmesi,
dinlenebilmesi, görülebilmesi veya izlenebilmesi imkanı
sağlanır. Başvuru
dilekçeleri faks yoluyla da, kurum ve kuruluşlara gönderilebilir.
Ancak faks yoluyla yapılacak başvurularda ayrıca, gerçek
kişiler ile tüzel kişiliği temsile yetkili kişilerin
T.C. kimlik numaraları belirtilir. Faks yoluyla iletilen
dilekçelerde, dilekçe sahibi kendisine faks yoluyla cevap
verilmesini isterse, cevap verilecek faks numarasını
dilekçesinde ayrıca belirtir. Kurum ve kuruluşlar, faks
yoluyla yapılan başvurulara, faks yoluyla veya elektronik ortamda
cevap verebileceği gibi, istenen bilgi veya belgenin niteliğine
göre yazıyla da cevap verebilir. İstenen bilgi veya belgenin bu
yollarla verilmesinin mümkün olmadığı hallerde,
söz konusu bilgi veya belgenin yerinde incelenebilmesi, not
alınabilmesi, dinlenebilmesi, görülebilmesi veya izlenebilmesi imkanı sağlanır. Faks yoluyla gelen
başvuru dilekçesinin kurum ve kuruluşların bilgi edinme
birimlerine ulaştığı tarih, başvuru tarihidir. Özürlüler
tarafından yapılacak başvurular Madde 11-
Başvuruda bulunan kimsenin kimliğini tespit etmeye yarayacak
başka bilgi veya özel işaretlerin bulunması halinde,
özürlüler bakımından bu bilgi veya özel
işaretler imza yerine geçmek üzere kullanılır. İstenecek bilgi veya
belgelerin niteliği Madde 12-
Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların
ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi
veya belgelere ilişkin olmalıdır. Kurum ve kuruluşlar;
ayrı veya özel bir çalışma, araştırma,
inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi
veya belge için yapılacak başvurular ile tekemmül etmemiş
bir işleme ilişkin bilgi veya belge için yapılacak
başvurulara olumsuz cevap verebilirler. Belli bir tarihte
açıklanacağı, duyurulacağı önceden
belirtilmiş olup, zamanından önce açıklanması
halinde kamu yararını zedeleyecek veya kişisel menfaat temin
etmek için kullanılabilecek bilgi veya belgeler, belirtilen
tarihten önce açıklanamaz, erişimi sağlanamaz. Yayımlanmış
veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler Madde 13- Kurum
ve kuruluşlarca yayımlanmış veya kitap, broşür,
ilan ve benzeri yollarla kamuya açıklanmış bilgi veya
belgeler, bilgi edinme başvurusuna konu olamaz. Ancak birinci fıkrada
belirtilen yollarla kamuoyuna açıklanmış veya kurum ve
kuruluşlarca elektronik ortamda yayımlanmış kamunun
erişimine açık bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne zaman
ve nerede yayımlandığı veya açıklandığı
başvurana bildirilir. Başvuruların
kabulü, değerlendirilmesi ve işleme konulması Madde 14- Başvuru
dilekçeleri veya formları, kurum ve kuruluşların bilgi
edinme birimleri tarafından kabul edilir. Bilgi edinme birimleri,
başvuru dilekçeleri veya formlarının 9 uncu maddede
belirtilen şekilde verilip verilmediğinin kontrolünü
yaptıktan sonra bunların evrak kayıtlarını yaparak
hazır bulunmaları koşuluyla başvuru sahiplerine, başvurunun
tarih ve sayısını gösteren bir makbuz verir. Kurum ve
kuruluşların bilgi edinme birimleri dışındaki herhangi
bir birimine ulaşan başvuru dilekçeleri veya formlar,
işleme konulmadan derhal bilgi edinme birimlerine gönderilir. 9 uncu maddede belirtilen unsurları içermeyen
başvuru dilekçeleri veya formları ile 10 uncu maddede
belirtilen unsurları içermeyen elektronik posta yoluyla
gönderilmiş başvuru dilekçeleri veya formları
işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir. Gerçeğe aykırı beyanda
bulunduğu sonradan anlaşılan başvuru sahiplerinin
dilekçeleri veya formları, bu durumun
anlaşıldığı tarihte hiç başvuru
yapılmamış sayılarak işleme konulmaz. Elektronik posta yoluyla
yapılan bilgi edinme başvurularında, başvuru sahibi
gerçek veya tüzel kişilerin verdiği T.C. kimlik
numarası, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve
Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğünün internet sayfasından,
başvuru sahibi tarafından verilen ad ve soyadın doğru olup
olmadığının tespiti amacıyla gerektiğinde sorgulanır.
Gerçeğe aykırı ad ve soyadla yapılan başvurular
işleme konulmaz. Başvuru dilekçesi
veya formu kaydedildikten sonra, en geç iki iş günü
içinde kurum veya kuruluşun ilgili birimlerine gönderilir. Bu
yazıda; başvurunun hangi birim tarafından
cevaplanacağı ve başvuru sahibine hangi tarihe kadar cevap
verilmesi gerektiği belirtilir. Bu tür yazıların
hızlı bir şekilde ilgili birimlere iletilmesi için
gerekli yetki devri işlemleri ilgili mevzuata uygun olarak
yapılır. Elektronik posta yoluyla
gelen başvurular ilgili birimlere, elektronik ortamda veya başvurunun
bilgisayar çıktısı iletilmek suretiyle gönderilir.
Ayrıca başvurunun hangi birim tarafından cevaplanacağı
ve istenen bilgi veya belge hakkında başvuru sahibine hangi tarihe
kadar cevap verilmesi gerektiği belirtilir. Kurum ve kuruluşlardaki
bilgi edinme birimleri, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve
usullere göre kurum ve kuruluşların ilgili diğer
birimleriyle koordinasyon içinde görev ifa ederler. Elektronik ortamda veya
yazılı olarak alınan başvuruların bilgi veya belge
güvenliği, kurum ve kuruluşlarda genel hükümlere
göre sağlanır. Başvuru sahiplerine
yardım Madde 15- Bilgi
edinme birimlerinde görevli personel, bilgi edinme başvurusunda
bulunan kişilere yol göstermekle ve Kanun kapsamında sahip
oldukları hakları kullanabilmeleri için yardımcı
olmakla yükümlüdür. Görevli personel bu amaçla,
dilekçe veya formlardaki şekil noksanlıklarını
başvuru sahiplerine başvuru anında belirtir ve bunların
nasıl giderileceği konusunda yol gösterir. İstenen bilgi veya
belgelerin belirsizliği Madde 16- Başvuru
dilekçesi veya formuyla istenen bilgi veya belgeler, yeterince
açık ve anlaşılır değilse, kurum ve
kuruluşlar başvurunun hangi nedenlerle yeterince açık ve
anlaşılır olmadığını başvuru sahibine
bildirebilir ve ek bilgiler sunmasını isteyebilir. Bu takdirde 20 nci maddedeki
on beş günlük süre, belirtilen noksanlıkların tam
olarak giderildiği tarihten itibaren başlar. Başvuru
dilekçelerinin diğer kurum ve kuruluşlara yönlendirilmesi Madde 17- İstenen
bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir yerde
bulunuyorsa, başvuru dilekçesi veya formu bu kurum ve
kuruluşun bilgi edinme birimine gönderilir ve durum ilgiliye
bildirilir. Bu şekilde
yönlendirilen başvurunun bilgi veya belgenin bulunduğu kurum ve
kuruluşça alındığı tarihte başvuru
yapılmış sayılır. Sürelerin
başlangıcında önceki başvuru dikkate alınmaz. Kendisine bilgi edinme
başvurusunda bulunulan kurum ve kuruluş, talep edilen bilgi veya
belge kendisinde bulunmakla birlikte, istenen bilgi veya belgenin başka
bir veya birden fazla kurum ve kuruluştan neşet ettiğini veya görev
alanına girdiğini tespit ederse, bilgi veya belgeye erişimi
sağlamadan önce, söz konusu kurum ve kuruluşlardan
görüş alabilir. Bu takdirde bilgi veya belgeye erişim otuz
iş günü içinde sağlanır. Bu durumda,
sürenin uzatılması ve gerekçesi başvuru sahibine on
beş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir. Görüş sorulan
kurum ve kuruluşa, görüş bildirmesi için beş
iş gününden az süre verilemez. Görüş sorulan
kurum ve kuruluş yetkilileri, ilgiliye süresinde cevap verilmesi
konusunda, kendisine başvuru yapılan kurum ve kuruluş
yetkilileriyle aynı sorumluluğu paylaşır. Başvuru
içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi
durumunda, kendisine başvuru yapılan kurum ve kuruluş,
diğer kurum ve kuruluşlardan istenen bilgi veya belgenin kendisinde
bulunmayan kısmıyla ilgili olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan
bilgi veya belge talebinde bulunabilir. Bu takdirde bilgi veya belgeye
erişim otuz iş günü içinde sağlanır. Bu
durumda, sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi
başvuru sahibine on beş iş günlük sürenin
bitiminden önce bildirilir. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Bilgi
veya Belgelere Erişim Başvuruların
cevaplandırılması Madde 18-
Bilgi edinme birimlerince iletilen başvurular, kurum ve
kuruluşların ilgili birimlerince cevaplandırılır. Başvuruya cevap verecek
birimin, istenen bilgi veya belgeyi kurum ve kuruluş içindeki
başka bir birimden sağlaması, başvuru ile ilgili olarak bir
başka kurum ve kuruluşun görüşüne ihtiyaç duyulması
veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu
ilgilendirmesi durumunda, 17 nci madde hükmü uygulanır. Kurum ve kuruluşlar,
bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını
yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine
bildirirler. Ancak, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla verilecek
cevaplar, kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri
aracılığıyla gönderilir. Bu kapsamdaki bir
başvuruya hazırlanan cevap, ilgili birim tarafından bilgi edinme
birimlerine yazılı olarak veya elektronik ortamda gönderilir. Başvurunun
cevaplandığı tarih, kurum veya kuruluşun cevap
yazısı üzerindeki tarihtir. Bilgi edinme
başvuruları hakkında gerekli inceleme ve araştırma,
başvuruya cevap verecek birim tarafından yapılır ve
başvurular, 20 nci maddede belirtilen süreler içinde
cevaplandırılır. Bütün
başvurular olumlu veya olumsuz olarak cevaplandırılırken,
başvuru sahibine gönderilecek yazının bir sureti,
yazının ekleri hariç olmak üzere ayrıca bilgi edinme
birimlerine gönderilir. Başvurunun reddedilmesi
halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı
yapılabilecek başvuru yolları ve süreleri belirtilir. Kamu görevlilerinin
ihmali veya kusurlu davranışları nedeniyle, Kanunda belirtilen
süreler içinde başvurunun cevaplandırılmaması,
kurum ve kuruluşların cevap verme yükümlülüğünü
ortadan kaldırmaz. Daha önce
cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından
yapılan tekrar mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel
nitelikteki başvurular işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine
bildirilir. Bilgi veya belgelere
erişim usulü Madde 19-
Kurum ve kuruluşlardan belge istenmesi halinde, başvuru sahibine
istenen belgenin onaylı bir kopyası verilir. Elektronik ortamdaki
bilgi veya belgeler, elektronik posta, veri kopyalamaya yarayan diskler ve
diğer araçlarla verilebilir. Bilgi veya belgenin
niteliği gereği kopyasının verilmesinin mümkün
olmadığı veya kopya çıkarılmasının
aslına zarar vereceği hallerde, kurum ve kuruluşlar başvuru
sahibinin; a) Yazılı
veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin
aslını incelemesi ve not alabilmesini, b) Ses
kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları dinleyebilmesini, c) Görüntü
kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları izleyebilmesini, sağlarlar. Bu amaçla, erişimin nasıl, ne zaman ve
nerede sağlanacağı ile gerekli görülen diğer
hususlar, başvuru sahibine erişim süresi içinde
bildirilir. Bu şekilde erişim sağlanırken, bilgi veya
belgenin değiştirilmesi, imhası, çalınması veya
diğer riskler değerlendirilerek, başvuru sahibine en az bir
görevli nezaret eder ve gerekli diğer tedbirler alınır. Bilgi veya belgenin
yukarıda belirtilenlerden farklı bir şekilde elde edilmesi
mümkün ise, belgeye zarar vermemek şartıyla erişim
sağlanır. Bilgi veya belgeye
erişim süreleri Madde 20- Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi
veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde
sağlarlar. Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum
ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması;
başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun
görüşünün alınmasının gerekmesi veya
başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi
durumlarında bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü
içinde sağlanır. Bu durumda, sürenin uzatılması
ve bunun gerekçesi başvuru sahibine on beş iş
günlük sürenin bitiminden önce bildirilir. Gizli bilgileri ayırarak
bilgi veya belge verme Madde 21- İstenen
bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması
yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar birlikte
bulunuyor ve bunlar birbirlerinden ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi
veya belge, gizlilik dereceli veya açıklanması yasaklanan
bilgiler çıkarıldıktan sonra başvuranın
bilgisine sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana yazılı
olarak bildirilir. Başvuru ücretleri Madde 22- Kurum ve kuruluşlar, erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru
sahibinden, bilgi veya belgelere erişimin gerektirdiği inceleme,
araştırma, kopyalama, postalama ve diğer maliyet unsurları
ile orantılı ölçüde ücret tahsil edebilir. Kurum
ve kuruluşlar bu amaçla her yıl bütçe kanununda
belirlenecek ilkelere göre bilgiye erişim ücret tarifesi belirler.
Kurum ve kuruluşlar elektronik posta yoluyla erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için de, erişimin
gerektirdiği inceleme, araştırma ve diğer maliyet
unsurlarıyla orantılı ölçüde ücret tahsil
edebilir. Kurum ve kuruluşlar
erişimini sağlayacakları bilgi veya belgelerin, erişim
maliyeti tutarı ve ödemenin nereye yapılacağı
hakkında başvuru sahibini, başvuru tarihinden itibaren on
beş gün içinde bilgilendirir. Ancak, istenen
bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki
başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak
bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün
alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin
birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumunda, kurum ve
kuruluşlar erişim maliyeti tutarı ve ödemenin nereye
yapılacağı hakkında başvuru sahibini, başvuru
tarihinden itibaren otuz gün içinde bilgilendirir. Bilgi veya belgelere erişim için gereken
maliyet tutarının kurum ve kuruluş tarafından başvuru
sahibine bildirilmesiyle, on beş veya otuz iş günlük
süreler kesilir. Başvuru sahibi, bildirimin
yapıldığı tarihten itibaren on beş iş
günü içinde ödemeyi gerçekleştirdiğini
gösteren belgeyi sunmadığı takdirde talebinden vazgeçmiş
sayılır. Kamu kurum ve kuruluşlarının,
erişimine olanak sağladıkları bilgi veya belgeler
için başvuru sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili
kurum ve kuruluş bütçesine gelir olarak kaydedilmek üzere
ilgili saymanlıklara veya bu saymanlıklar adına bankalar ve
diğer finans kurumları veya PTT şubelerinde açılan
hesaplara yatırılır. Kamu kurumu
niteliğindeki meslek kuruluşlarının, erişimine olanak
sağladıkları bilgi veya belgeler için başvuru
sahiplerinden talep edecekleri ücretler, ilgili meslek
kuruluşları adına açılan hesaba
yatırılır. Kanunda istisna sayılan
bilgi veya belgelere ilişkin talepler Madde 23- Kanunda bilgi edinme hakkının istisnaları olarak
düzenlenen konularda yapılan bilgi edinme başvuruları reddedilir
ve ret kararı başvuru sahibine gerekçeli olarak bildirilir. İtiraz usulü Madde 24-
Bilgi edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen
sebeplerle reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan
önce kararın tebliğinden itibaren on beş gün
içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilir.
İtiraz yazılı olarak yapılır. Kurul, bu konudaki
kararını otuz iş günü içinde verir. 20 nci maddede belirtilen süreler içinde,
kurum ve kuruluşlar tarafından başvuru sahibine olumlu veya
olumsuz herhangi bir cevap verilmemesi halinde başvuru, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10 uncu maddesi
uyarınca altmış günün geçmesiyle
reddedilmiş sayılır. İkinci fıkra
gereğince bilgi edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde
öngörülen sebeplerle reddedilmiş sayılan başvuru
sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce dava açma süresinin
başladığı tarihten itibaren on beş gün
içinde Kurula yazılı olarak itiraz edebilir. Kurul, bu
konudaki kararını otuz iş günü içinde verir.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma
süresini durdurur. Kurul kararları Madde 25-
Kurul; bilgi edinme başvurusuyla ilgili olarak yapılacak itirazlar
üzerine, Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen
sebeplere dayanılarak verilen kararları inceler ve karara
bağlar; kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme
hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar verir. Kurul, bilgi edinme
hakkının kullanılmasına ilişkin hususları
düzenlemeye yetkilidir. Kurul tarafından istenen
bilgi veya belgeler Madde 26– Bilgi
edinme istemi Kanunun 16 ve 17 nci maddelerinde öngörülen
sebeplerle reddedilen başvuru sahiplerinin Kurula itirazı
üzerine, Kurul başvurunun yapıldığı kurum veya
kuruluştan her türlü bilgi veya belgeyi isteyebilir. Kurum ve
kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi
on beş iş günü içinde vermekle
yükümlüdür. İtiraz üzerine
Kurul ayrıca, başvuru sahibi ile kurum veya kuruluşların,
itiraz konusuyla ilgili yazılı veya şifahi
görüşlerine başvurabilir, konuyla ilgili uzmanların
görüşünü alabilir ve gerekli
gördüğü diğer incelemelerde bulunabilir. Kurula gönderilen bilgi
veya belgeler ile Kurul tarafından edinilen görüş,
değerlendirme ve incelemelerden gizlilik derecesi bulunanların
korunmasında ve saklanmasında gizlilik ilkesine uyulur. Kurul
başkan ve üyeleri ile bu bilgileri derleyen ve değerlendiren
tüm personel gizlilik ilkesinin gereklerine uymakla
yükümlüdür. Bu yükümlülük, Kurul
başkan ve üyeleri ile diğer personelin görevlerinden
ayrılmalarından sonra da devam eder. BEŞİNCİ BÖLÜM Bilgi
Edinme Hakkının Sınırları Devlet sırrına
ilişkin bilgi veya belgeler Madde 27- Açıklanması
halinde Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli
savunmasına ve milli güvenliğine açıkça zarar
verecek ve niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik
dereceli bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır. Ülkenin ekonomik
çıkarlarına ilişkin bilgi veya belgeler Madde 28- Açıklanması
ya da zamanından önce açıklanması halinde,
ülkenin ekonomik çıkarlarına zarar verecek veya
haksız rekabet ve kazanca sebep olacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme
hakkı kapsamı dışındadır. İstihbarata ilişkin
bilgi veya belgeler Madde 29- Sivil
ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin
bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır. Ancak, bu bilgi ve belgeler
kişilerin çalışma hayatını ve meslek onurunu
etkileyecek nitelikte ise, istihbarata ilişkin bilgi ve belgeler
aşağıda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde
bilgi edinme hakkına konu olurlar: a) Bilgi
edinme başvuruları bizzat ilgilisi veya konuya ilişkin olarak
düzenlenen özel vekaletname ile
yetkilendirilmiş olmak koşulu ile vekili tarafından
yapılır. b) Sivil
ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve faaliyetlerine ilişkin
bilgi veya belgelerden, sadece kişilerin çalışma
hayatını ve meslek onurunu etkileyici nitelikte olan ve ilgilisi
hakkında bir işleme dayanak teşkil etmek üzere
işlenmiş veya değerlendirilmiş bilgi veya belgeler bilgi
edinme hakkı kapsamında değerlendirilir. c) Kurum veya kuruluşların işlemlerine dayanak teşkil
etmek üzere, istihbarat birimlerinden talep edilen ve istihbarat
birimlerince değerlendirilmek suretiyle kurum veya kuruluşların
istifadesine sunulan istihbari bilgi veya belgelere ilişkin bilgi edinme
hakkı kapsamındaki başvurular, söz konusu
araştırma veya soruşturmanın yapılmasını
talep eden kurum veya kuruluşun bilgi edinme birimine yapılır ve
başvuruya erişim bu kurum veya kuruluşça
sağlanır. İdari soruşturmaya
ilişkin bilgi veya belgeler Madde 30- Kurum ve kuruluşların yetkili birimlerince
yürütülen idari soruşturmalarla ilgili olup,
açıklanması veya zamanından önce
açıklanması halinde; a) Kişilerin özel hayatına açıkça
haksız müdahale sonucunu doğuracak, b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten
görevlilerin hayatını ya da güvenliğini tehlikeye
sokacak, c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye
düşürecek, d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının
açığa çıkmasına neden olacak veya
soruşturma ile ilgili benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin
edilmesini güçleştirecek, bilgi veya belgeler, bilgi edinme
hakkı kapsamı dışındadır. Adli soruşturma ve
kovuşturmaya ilişkin bilgi veya belgeler Madde 31- Açıklanması
veya zamanından önce açıklanması halinde; a) Suç işlenmesine yol açacak, b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya
da suçluların kanuni yollarla yakalanıp
kovuşturulmasını tehlikeye düşürecek, c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini
engelleyecek, d) Hakkında dava açılmış bir kişinin
adil yargılanma hakkını ihlal edecek, a) nitelikteki bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır. 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu,
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 2577
sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer
özel kanun hükümleri saklıdır. Özel hayatın
gizliliği Madde 32- Kişinin
izin verdiği haller saklı kalmak üzere, özel hayatın
gizliliği kapsamında, açıklanması halinde
kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına,
şeref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik değerlerine haksız
müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı
kapsamı dışındadır. Kamu yararının
gerektirdiği hallerde, kurum ve kuruluşların
kayıtlarında bulunan kişisel bilgi veya belgeler, kurum ve
kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye en az yedi gün
önceden haber verilerek yazılı rızası alınmak
koşuluyla açıklanabilir. Haberleşmenin
gizliliği Madde 33- Haberleşmenin
gizliliği esasını ihlal edecek bilgi veya belgeler, bilgi edinme
hakkı kapsamı dışındadır. Ticari sır Madde 34- Kanunlarda
ticari sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile,
kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel
kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali
bilgiler, bilgi edinme hakkı kapsamı
dışındadır. Fikir ve sanat eserleri Madde 35- Fikir
ve sanat eserlerine ilişkin olarak yapılacak bilgi edinme
başvuruları hakkında ilgili kanun hükümleri
uygulanır. Kurum içi
düzenlemeler Madde 36- Kurum
ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli
ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler
hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının
kapsamı dışındadır. Ancak, söz konusu
düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının
bilgi edinme hakları saklıdır. Kurum içi
görüş, bilgi notu ve tavsiyeler Madde 37- Kurum
ve kuruluşların faaliyetlerini yürütmek üzere, elde
ettikleri görüş, bilgi notu, teklif ve tavsiye
niteliğindeki bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluş tarafından
aksi kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı
kapsamındadır. Bilimsel, kültürel,
istatistik, teknik, tıbbi, mali, hukuki ve benzeri uzmanlık
alanlarında yasal olarak görüş verme
yükümlülüğü bulunan kişi, birim ya da
kurumların görüşleri, kurum ve kuruluşların
alacakları kararlara esas teşkil etmesi kaydıyla bilgi edinme
istemlerine açıktır. Tavsiye ve mütalaa
talepleri Madde 38- Tavsiye
ve mütalaa taleplerine ilişkin başvurular bilgi edinme
hakkı kapsamı dışındadır. Gizliliği
kaldırılan bilgi veya belgeler Madde 39- İlgili
mevzuat uyarınca gizliliği kaldırılmış bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakkının sınırları olarak
Kanunda düzenlenen diğer istisnalar kapsamına girmediği
takdirde bilgi edinme başvurularına açık hale gelir. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler Arşiv malzemesi ve
arşivlik malzemeler Madde 40– Başvuru
sahiplerinin; Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü
veya araştırma hizmeti veren diğer arşivlerde mevcut
arşiv malzemesi ve arşivlik malzemeden yararlanma şartları,
yükümlülükleri ve arşiv malzemesinin örneklerinin
verilmesi hususunda, 31/1/2002 tarihli ve 2002/3681
sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilen
hükümler, süre hariç olmak üzere uygulanır. Yargı denetimi
dışında kalan işlemler Madde 41–
Yargı denetimi dışında kalan idari işlemlerden
kişinin çalışma hayatını ve mesleki onurunu
etkileyecek nitelikte olanlar, bilgi edinme hakkı kapsamına dahildir. Ancak bu şekilde sağlanan bilgi edinme
hakkı, işlemin yargı denetimine açılması
sonucunu doğurmaz. Denetim ve ceza
hükümleri Madde 42- Bilgi
edinme hakkının kullanımı kapsamındaki
başvurulara ilişkin uygulamalar, kurum ve kuruluş
yöneticilerince mevzuat dahilinde denetlenir. Kanunun ve bu
Yönetmeliğin uygulanmasında ihmali, kusuru veya kastı
bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında,
işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde
ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak
kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları
uygulanır. Kanunda ve bu Yönetmelikte belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde erişilen bilgi ve belgeler ticari
amaçla çoğaltılamaz, kullanılamaz, erişimi
sağlayan kurum ve kuruluştan izin alınmaksızın
yayınlanamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak
erişilen bilgi veya belgeleri ticari amaçla
çoğaltanlar, kullananlar veya yayınlayanlar hakkında
kanunların cezai ve hukuki sorumluluğa ilişkin
hükümleri uygulanır. Eğitim Madde 43–
Kurum ve kuruluşlar, Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanması
konusunda personeline gerekli eğitimi sağlar ve bu amaçla
eğitim programları düzenler. Rapor düzenlenmesi Madde 44- Kurum
ve kuruluşlar, bir önceki yıla ait olmak üzere; a) Kendilerine
yapılan bilgi edinme başvurularının
sayısını, b) Olumlu
cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim sağlanan başvuru
sayısını, c) Reddedilen
başvuru sayısı ve bunların dağılımını
gösterir istatistik bilgileri, d) Gizli
ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya da
bu nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya belgelere erişim
sağlanan başvuru sayısını,Kapsam